Xem phim giảm phân
I- Những diễn biến cơ bản của giảm phân.
Đọc SGK quan sát hình 30.1 và cho biết:
Giảm phân là hình thức phân bào của loại tế bào nào?
Giảm phân gồm mấy lần phân bào? Đó là những lần nào? Mỗi lần phân bào gồm có mấy kì?
Tế bào sinh dục tại vùng chín.
Hai lần phân bào; mỗi lần có 5 kì
1. Giảm phân I (Phân bào I)
+ Kì trung gian I
- Giống kì trung gian của nguyên phân
+ Kì đầu I
Hai trung thể tách nhau ra và tiến về 2 cực của tế bào, hình thành thoi vô sắc nối giữa hai trung thể.
Các NST kép đồng dạng tiến lại gần nhau (bộ tứ tử), sau đó là quá trình tiếp hợp và trao đổi chéo giữa các crômatit trong cặp tương đồng.
Các NST kép tách nhau ra nhưng vẫn đứng sóng đôi.
Màng nhân và nhân con biến mất, NST bắt đầu xoắn, co ngắn và hiện rõ.
Tiếp hợp
+ Kì giữa I
- NST co xoắn đến mức cực đại và có hình dạng đặc trưng.
Các cặp NST kép đồng dạng xếp thành 2 hàng dọc trên mặt phẳng xích đạo của thoi vô sắc.
Mỗi NST kép đính với 1 sợi tơ vô sắc qua tâm động.
+ Kì sau I
- Mỗi NST kép trong cặp đồng dạng phân li ngẫu nhiên về 2 cực của tế bào.
- Các cặp NST phân li 1 cách ngẫu nhiên, độc lập với nhau, do đó có sự tổ hợp tự do khi đi vào các tế bào con.
+ Kì cuối I
Tế bào chất co thắt lại hình thành 2 tế bào con, mỗi tế bào có bộ NST là n kép.
Lúc này NST vẫn ở trạng thái đóng xoắn.
+ Kì trung gian II
Xảy ra một giai đoạn ngắn.
NST không nhân đôi nữa.
cuối kì trung gian trung thể nhân đôi
+ Kì đầu II
Hai trung thể tách nhau ra và tiến về 2 cực tế bào, hình thành thoi vô sắc.
Lúc này NST vẫn tồn tại ở trạng thái kép. Mỗi NST đính với một sợi tơ vô sắc qua tâm động.
+ Kì giữa II
- NST đóng xoắn đến mức cực đại và có hình dạng đặc trưng.
- Các NST kép sắp xếp thành 1 hàng dọc trên mặt phẳng xích đạo của thoi vô sắc.
+ Kì sau II
- Mỗi NST kép tách đôi qua tâm động , mỗi chiếc trong cặp phân li về 1 cực của tế bào.
Lúc này NST tồn tại ở dạng sợi đơn.
Mỗi NST đơn đính với 1 sợi tơ vô săc qua tâm động.
+ Kì cuối II
TBC co thắt lại hình thành 2 tế bào con có bộ NST n đơn, trong đó mỗi cặp NST đồng dạng chỉ còn 1 trong 2.
NST tháo xoắn cực đại.
Ý nghĩa
Quá trình giảm phân có ý nghĩa gì?
Tạo giao tử đơn bội (n), để qua thụ tinh khôi phục lại bộ NST 2n của loài . Duy trì bộ NST của loài ổn định qua các thế hệ cơ thể đối với loài sinh sản hữu tính.
Sự phân li độc lập và trao đổi chéo của các cặp NST tương đồng trong giảm phân tạo ra nhiều loại giao tử khác nhau về nguồn gốc, cấu trúc NST cùng với sự kết hợp ngẫu nhiên của các loại giao tử trong thụ tinh đã tạo ra các hợp tử mang những tổ hợp NST khác nhau. Đây chính là tế bào học để giải thích nguyên nhân tạo ra sự đa dạng về kiểu gen và kiểu hình tạo nguồn biến dị tổ hợp phong phú ở những loài sinh sản hữu tính.
Là cơ sở để giải thích sự đa dạng phong phú của sinh giới.
Bài tập
2. ở thỏ 2n = 44. Một nhóm tế bào của thỏ đang thực hiện giảm phân người ta quan sát thấy có 440 NST ở dạng sợi đơn đang phân li về 2 cực của tế bào. Nhóm tế bào trên đang ở kì nào của quá trình giảm phân với số lượng tế bào bằng bao nhiêu?